Gysgaldmagyň ulanylyşy

Gysgaldmagyň ulanylyşy

 

Gysgaldylan ýag, esasan ösümlik ýagy ýa-da haýwan ýagyndan ýasalýan gaty ýagyň bir görnüşi bolup, otag temperaturasyndaky gaty ýagdaýy we ýumşak teksturasy bilen atlandyrylýar. Gysgaldylan ýag bişirmek, gowrumak, süýji önümleri taýýarlamak we azyk önümlerini gaýtadan işlemek ýaly köp pudaklarda giňden ulanylýar we onuň esasy wezipesi hamyryň fiziki häsiýetlerini üýtgetmek arkaly azyk önümleriniň tagamyny we teksturasyny gowulandyrmakdyr.

 

1.Gysgaldyjy maddalaryň düzümi we önümçiligi

Gysgaldyş esasan gidrogenleşdirilen ösümlik ýagyndan, bölekleýin gidrogenleşdirilen ýagdan we doly gidrogenleşdirilen ýagdan ybarat. Gidrogenleşdirme suwuk ösümlik ýagyny gaty madda öwürýär, oňa gowy durnuklylyk we saklamak möhleti berýär. Önümçilik prosesinde gysgaldyşyň gatylygyny we ereme nokadyny dürli iýmitleriň önümçilik zerurlyklaryna uýgunlaşdyrmak üçin gidrogenleşdirme derejesini gözegçilikde saklamak arkaly sazlap bolýar.

 

2.Çörek bişirmekde gysgaldyşyň ulanylyşy

Çörek we tort

Bişirmekde gysgaldyşyň esasy wezipesi hamyryň ýumşaklygyny we elastikligini ýokarlandyrmakdyr. Gysgaldyşda çyglylyk ýoklugy sebäpli, çörek we tort bişirilende hamyrda glýuteniň emele gelmegini azaldýar, bişirilen önümi has ýumşak edýär. Esasanam tort bişirilende, gysgaldyş hamyryň gamyşlanmagyna we has ýeňil tekstura döretmäge kömek edip biler, netijede has ýumşak taýýar önüm alynýar.

Peçenýeler we süýji çörekler

Gysgaldmagyň başga bir möhüm ulanylyşy peçenýe we süýji önümleri taýýarlamakdadyr. Peçenýe taýýarlananda, gysgaldyş undaky glýuten emele gelmeginiň öňüni netijeli alyp biler, bu bolsa peçenýäniň tagamyny has gyrymsy edýär. Daniýa süýji önümleri we kruassanlar ýaly süýji önümleri üçin gysgaldyşyň gatlakly täsiri has möhümdir. Hamyra gysgaldyş goşmak, ony bükmek we ýaýmak arkaly, ahyrsoňy gyrymsy hamyr gatlaklary bilen bişirilýär.

 

3.Gowurmakda gysgaldyşyň ulanylyşy

Gysgaldylan önüm, esasanam senagat iýmit gaýtadan işlemekde, gowrulan önümlerde hem giňden ulanylýar. Gysgaldylan önümiň durnuklylygy ýokary we tüsselenme nokady ýokary bolany üçin, ony ýokary temperaturada has uzak wagtlap döwülmezden saklap bolýar. Şonuň üçin gysgaldylan önüm köplenç gowrulan kartoşka fri, gowrulan towuk, ponçik we beýleki iýmitleri taýýarlamakda ulanylýar. Gysgaldylan önüm, gowrulan önüm wagtynda çalt altyn gabyk emele getirip, ýagyň siňdirilişini azaldyp, iýmitiň gyrymsylygyny we tagamyny saklap bilýär.

 

4.Azyk gaýtadan işlemekde gysgaldyşyň ulanylyşy

Shortening diňe öýde bişirilýän çöreklerde meşhur bolmak bilen çäklenmän, eýsem azyk senagatynda hem möhüm rol oýnaýar. Mysal üçin, çalt doňdurylan iýmitleri gaýtadan işleýän wagtyňyz, shortening goşulmagy doňdurma prosesinde suwuň doňmagy sebäpli iýmitiň teksturasynyň üýtgemeginiň öňüni alyp biler. Mundan başga-da, shortening gaýmak ornuny tutýan önümlerde, margarinlerde we käbir naharlarda giňden ulanylýar. Ol diňe bir önümiň saklanyş möhletini uzaltman, eýsem önümiň daşky görnüşini we tagamyny hem saklap biler.

 

5.Gysgaldmagyň we alternatiwalaryň saglyga täsiri

Şortlenmegiň iýmit taýýarlamakda köp artykmaçlyklary bar bolsa-da, onuň saglyk üçin täsiri hem giň gerimli alada döretdi. Adaty bölekleýin gidrogenleşdirilen şortlendiň düzüminde ýürek-damar keselleri ýaly saglyk meseleleri bilen baglanyşykly trans ýaglar bar. Netijede, soňky ýyllarda azyk senagaty bölekleýin gidrogenleşdirilen ýaglaryň ulanylyşyny kem-kemden azaldyp, doly gidrogenleşdirilen ýaglara, palma ýagyna ýa-da ösümlik ýagyna esaslanýan beýleki şortlenmegiň alternatiwalaryna geçdi. Bu alternatiwalaryň iýmitiň teksturasyny we tagamyny saklap galmak bilen birlikde saglyk üçin töwekgelçiligi az.

 

6.Gysgaldmagyň geljekki ösüş meýili

Sagdyn iýmitlere sarp edijileriň islegi artýarka, şortingiň öndürilişi we ulanylyşy hem üýtgeýär. Geljekde şortingler tebigy ösümlik ýaglaryny we beýleki sagdyn maddalary has köp ulanyp, trans ýaglaryny azaldyp ýa-da hatda doly aýyryp biler. Mundan başga-da, azyk senagaty has köp funksiýaly şortingleri, mysal üçin, sagdyn olein kislotasy ýa-da beýleki peýdaly ýag kislotalary goşulan önümleri işläp biler. Bu gowulandyrmalar häzirki zaman sarp edijileriniň ýokary iýmit hiline bolan talaplaryny kanagatlandyrmak bilen birlikde şortingiň sagdyn keşbini ýokarlandyrmaga kömek eder.

 

Netije

Şortanyň bişirmekde, gowrulanda we iýmit gaýtadan işlemekde giňden ulanylmagy ony häzirki zaman azyk senagatynda aýrylmaz ingrediente öwürdi. Onuň saglyk üçin täsiri alada döredýän bolsa-da, tehnologiýanyň kämilleşdirilmegi we düzüminiň üýtgedilmegi arkaly geljekde hem şortyň azyk önümçiliginde möhüm rol oýnamagyny dowam etdirer. Sarp edijiler tagamly iýmitlerden lezzet alýarkalar, has maglumatly iýmit saýlamagy üçin sagdyn ingredientleriniň üýtgeşmelerine hem üns bermelidirler.